ĐỀ
Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:
CẢNH KHUYA
Hồ Chí Minh
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa,
Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
Năm 1947
(Cảnh khuya, Hồ Chí Minh. https://www.thivien.net/H%E1%BB%93-Ch%C3%AD-Minh/C%E1%BA%A3nh-khuya/poem-B5-sSkpPOQF-1juwlpUd4g)
—
Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Nêu dấu hiệu nhận biết.
Câu 2: Bài thơ do ai sáng tác? Sáng tác vào năm nào? Nêu bối cảnh lịch sử nước nhà thời điểm đó.
Câu 3: Hãy chỉ ra và phân tích biện pháp tu từ trong câu: “Tiếng suối trong như tiếng hát xa”.
Câu 4: Đọc câu thơ sau: “Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa” qua câu thơ em nhận thấy vẻ đẹp của khung cảnh lúc này như thế nào?
Câu 5: Nhận xét về cách dùng từ “trong” và “lồng” trong hai câu thơ:
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa”
Câu 6: Câu thơ “Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ” có vai trò gì trong cấu trúc của bài thơ?
Câu 7: Việc lặp lại cụm từ “chưa ngủ” trong hai câu thơ cuối của bài có tác dụng gì?
Câu 8: Hãy lí giải ý nghĩa của câu: “Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”.
Câu 9: Qua bài thơ “Cảnh khuya” em có nhận xét gì về con người của tác giả?
Câu 10: Hãy nêu nội dung chính và chủ đề của bài thơ trên. Qua bài thơ, em học được bài học gì?
ĐÁP ÁN THAM KHẢO
Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Nêu dấu hiệu nhận biết.
Bài thơ Cảnh khuya được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Dấu hiệu nhận biết: Bài thơ có 4 câu, mỗi câu có 7 chữ, cách gieo vần và ngắt nhịp mang đặc điểm của thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.
Câu 2: Bài thơ do ai sáng tác? Sáng tác vào năm nào? Nêu bối cảnh lịch sử nước nhà thời điểm đó.
Tác giả: Hồ Chí Minh.
Năm sáng tác: 1947.
Bối cảnh lịch sử: Đây là thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Quân và dân ta đang chiến đấu để bảo vệ nền độc lập của đất nước. Bác Hồ đang sống và làm việc tại chiến khu Việt Bắc.
Câu 3: Hãy chỉ ra và phân tích biện pháp tu từ trong câu: Tiếng suối trong như tiếng hát xa.
Biện pháp tu từ: So sánh, so sánh tiếng suối với tiếng hát xa.
Tác dụng: Làm cho tiếng suối trở nên trong trẻo, nhẹ nhàng và gần gũi như tiếng hát của con người. Qua đó, giúp người đọc cảm nhận được vẻ đẹp yên bình, thơ mộng của thiên nhiên.
Câu 4: Đọc câu thơ sau: “Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa”, qua câu thơ em nhận thấy vẻ đẹp của khung cảnh lúc này như thế nào?
- Câu thơ gợi lên khung cảnh đêm trăng rất đẹp và thơ mộng. Ánh trăng chiếu qua những tán cây cổ thụ, tạo nên những bóng cây và bóng hoa đan xen vào nhau. Tất cả hòa quyện, tạo nên một bức tranh thiên nhiên lung linh, huyền ảo và đầy sức sống.
Câu 5: Nhận xét về cách dùng từ trong và lồng trong hai câu thơ: Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.
Từ trong: Gợi âm thanh tiếng suối trong trẻo, êm dịu, đồng thời thể hiện sự tinh tế trong cảm nhận của nhà thơ.
Từ lồng: Được lặp lại hai lần, diễn tả ánh trăng và bóng cây, bóng hoa đan xen, hòa quyện vào nhau, tạo nên vẻ đẹp lung linh, huyền ảo.
Câu 6: Câu thơ Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ có vai trò gì trong cấu trúc của bài thơ?
- Câu thơ có vai trò chuyển ý, nối hai câu đầu miêu tả cảnh thiên nhiên với câu cuối thể hiện tâm trạng của nhà thơ. Qua đó, tác giả vừa bộc lộ sự say mê trước vẻ đẹp của thiên nhiên, vừa dẫn dắt người đọc đến nỗi lòng của mình.
Câu 7: Việc lặp lại cụm từ chưa ngủ trong hai câu thơ cuối của bài có tác dụng gì?
- Việc lặp lại cụm từ chưa ngủ có tác dụng nhấn mạnh trạng thái thao thức của nhà thơ. Qua đó, thể hiện hai nguyên nhân khiến Bác chưa ngủ: vì cảnh thiên nhiên quá đẹp và vì luôn lo lắng cho vận mệnh đất nước.
Câu 8: Hãy lí giải ý nghĩa của câu: Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
- Câu thơ thể hiện nỗi lo lắng, trăn trở của Bác Hồ trước tình hình đất nước. Dù đang ở giữa cảnh thiên nhiên đẹp đẽ, Bác vẫn không thể yên lòng vì luôn nghĩ đến nhân dân và vận mệnh dân tộc. Qua đó, thể hiện tình yêu nước và tinh thần trách nhiệm lớn lao của Bác.
Câu 9: Qua bài thơ Cảnh khuya em có nhận xét gì về con người của tác giả?
- Qua bài thơ, em thấy Hồ Chí Minh là người có tâm hồn yêu thiên nhiên, nhạy cảm trước vẻ đẹp của cuộc sống. Đồng thời, Bác còn là người có lòng yêu nước sâu sắc, luôn quan tâm, lo lắng cho nhân dân và đất nước. Dù trong hoàn cảnh nào, Bác vẫn đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết.
Câu 10: Hãy nêu nội dung chính và chủ đề của bài thơ trên. Qua bài thơ, em học được bài học gì?
Nội dung chính: Bài thơ miêu tả cảnh đêm trăng đẹp, thơ mộng ở chiến khu Việt Bắc và thể hiện nỗi lòng lo lắng của Bác Hồ đối với đất nước.
Chủ đề: Ca ngợi tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm của Hồ Chí Minh đối với dân tộc.
Bài học: Qua bài thơ, em học được tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm. Mỗi người cần biết quan tâm đến gia đình, cộng đồng, có ý thức học tập và rèn luyện để góp phần xây dựng, bảo vệ đất nước.

Bài viết rất hay, câu hỏi sáng tạo và sâu sắc
Trả lờiXóa